Кардиологиялық Чек-ап

Жүрек саулығы — өмір сүру сапасына тікелей әсер ететін ең маңызды факторлардың бірі. Білінбей (жасырын) дамитын жүрек-қан тамырлары аурулары үлкен зардаптарға әкеп соғуы мүмкін. Сондықтан жүрек саулығын тұрақты түрде тексертіп тұру өте маңызды.

Кардиологиялық Чек-ап дегеніміз не?

Кардиологиялық Чек-ап — адамның жүрек-қан тамырларының саулығын сақтау, қауіп-қатер факторларын анықтау және ауруларды ерте бастан диагностикалау мақсатында жүргізілетін кешенді тексеру бағдарламасы. Бұл бағдарлама қазіргі бар жүрек ауруларын анықтауға және болашақта туындауы мүмкін жүрек-қан тамырлары проблемаларын болжауға мүмкіндік береді.

Кардиологиялық Чек-ап аясында электрокардиография (ЭКГ), эхокардиография (ЭхоКГ), эйфор (жүктеме) тесті сияқты жүрек қызметін бағалайтын инвазивті емес (хирургиялық араласусыз) тестілер мен түрлі зертханалық талдаулар жасалады. Сонымен қатар, кардиолог дәрігердің тексеруі арқылы адамның өмір салты, қатар жүретін басқа да аурулары және генетикалық факторлары ескеріліп, жеке емдеу жоспары ұсынылуы мүмкін.

Ақпарат алу және жазылу үшін форманы толтырыңыз

Кардиологиялық Чек-ап неліктен маңызды?

Жүрек-қан тамырлары аурулары бүкіл әлемде де, Түркияда да ең жиі кездесетін денсаулық проблемаларының көш басында тұр және өлім қаупі ең жоғары себептердің бірі болып табылады. Көп жағдайда ешқандай белгі бермей, жасырын түрде дамитын жүрек ұстамасы (инфаркт), жүрек ырғағының бұзылуы (аритмия), инсульт сияқты кардиоваскулярлық аурулар кенеттен ауыр зардаптарға әкелуі мүмкін. Сондықтан тек нақты шағымы бар емделушілер ғана емес, ешқандай белгілері байқалмаған адамдар да жүрек саулығын тұрақты тексертіп тұрғаны жөн.

Жоғары холестерин, гипертония, тұқым қуалаушылық (генетикалық бейімділік) және қант диабеті сияқты көптеген факторлар жүрек-қан тамырларының саулығына қауіп төндіреді. Кардиологиялық Чек-ап жүрек ауруы әлі дами қоймаған немесе қауіпті топқа жататын адамдарда ауру белгілері пайда болғанға дейін қауіп-қатерді анықтап, ерте араласуға мүмкіндік береді.

Қазіргі уақытта күйзелістің (стресс) артуы, дұрыс әрі уақытылы тамақтанбау және аз қозғалатын өмір салты салдарынан жүрек ауруларының жасаруы байқалуда. Сондықтан ешқандай белгілер мазаламаса да, белгілі бір уақыт аралығында тұрақты түрде кардиологиялық тексеруден өту ұсынылады.

Кардиологиялық Чек-ап қалай жүргізіледі?

Кардиологиялық Чек-ап бірнеше негізгі кезеңнен тұратын процесті қамтиды. Бұл үрдіс физикалық тексеру, аппараттық диагностика, зертханалық талдаулар және маман дәрігердің қорытынды бағалауынан тұрады. Бұл кезеңдердің егжей-тегжейі төмендегідей

Физикалық тексеру

Кардиолог дәрігер емделушінің толық медициналық анамнезін (тарихын) жинайды. Отбасында жүрек ауруымен ауырғандардың бар-жоғы, бұрын өткерген аурулары, оталары (операциялары), өмір салты, қазіргі шағымдары мен қабылдап жүрген дәрі-дәрмектері егжей-тегжейлі сұрастырылады. Содан кейін емделушінің тамыр соғысы (пульс) мен жүрек ырғағы бағаланып, жүрек тұсы тыңдалады, қан қысымы өлшеніп, тыныс алуы тексеріледі.

Кардиологиялық аппараттық тестілер

Кардиологиялық Чек-ап үрдісі негізінен осы аппараттық диагностика нәтижелеріне сүйенеді. Бұл ретте электрокардиография (ЭКГ), эхокардиография (ЭхоКГ) және эйфор тесті (жүгіру жолындағы тесті/treadmill test) жасалады. ЭКГ жүректің электрлік белсенділігін өлшесе, ЭхоКГ — жүректі ультрадыбыс (УДЗ) арқылы зерттеу болып табылады. Ал эйфор тесті — адам жүгіру жолында физикалық жаттығу жасап жатқан кезде ЭКГ мен қан қысымын өлшеу процесі. Бұл тестілер ешқандай шағымы жоқ жандарда да жасырын жүріп жатқан ауруларды ерте анықтауға мүмкіндік береді.

Зертханалық талдаулар

Пакет аясында гемограмма (қанның жалпы талдауы), ТТЛП (LDL), ТЖЛП (HDL), жалпы холестерин, триглицеридтер, аш қарындағы глюкоза, натрий, калий, АСТ және несепнәр (мочевина) сияқты қан көрсеткіштері тексеріледі. Процедура кәдімгі қан алу арқылы тез орындалады.

Дәрігердің қорытындысы

Кардиолог дәрігер барлық тесті нәтижелері мен тексеру мәліметтерін негізге ала отырып, жалпы қорытынды жасайды. Алынған мәліметтер бойынша қауіп-қатер факторлары мен адамның қазіргі денсаулық жағдайы анықталып, қажет болған жағдайда емдеу жоспары әзірленеді.

Қай мамандық иелері Кардиологиялық Чек-аптан өтуі керек?

Кардиологиялық Чек-ап барлық мамандық иелеріне пайдалы болғанымен, кейбір кәсіп иелері үшін оның маңызы өте жоғары. Әсіресе физикалық және/немесе психологиялық тұрғыдан ауыр, күйзелісті жағдайларда жұмыс істейтіндер үшін тұрақты кардиологиялық тексеру өмірлік мәнге ие. Төмендегі мамандық иелеріне ешқандай белгілер байқалмаса да, белгілі бір уақыт сайын кардиологиялық Чек-аптан өтіп тұру ұсынылады:

• Жоғары күйзеліс (стресс) жағдайында жұмыс істейтін кеңсе қызметкерлері
• Басшылар (менеджерлер)
• Ауысымды графигімен жұмыс істейтіндер
• Құрылысшы, кенші, зауыт жұмысшысы сияқты ауыр физикалық күш жұмсайтын мамандық иелері
• Спортшылар
• Өнер және медиа саласының қызметкерлері
• Көлік (транспорт) секторының қызметкерлері (жүргізушілер, ұшқыштар және т.б.)

Ақпарат алу және жазылу үшін форманы толтырыңыз

Кардиологиялық Чек-апта қолданылатын технологиялық жетістіктер қандай?

Кардиологиялық Чек-ап бағдарламасы аясында қолданылатын заманауи аппараттық әдістердің арқасында тексерулер өте жылдам әрі сенімді түрде жүргізіледі. Бұл мақсаттағы технологиялық жетістіктер жүрек саулығын егжей-тегжейлі зерттеуге мүмкіндік береді.
 

Кардиологиялық Чек-ап үрдісінде жиі қолданылатын үш негізгі диагностикалық әдіс:

Электрокардиография (ЭКГ)

ЭКГ — жүректің электрлік белсенділігін өлшейтін, инвазивті емес (хирургиялық араласусыз) диагностикалық әдіс. ЭКГ түсіру үшін электр тогын өткізетін арнайы электродтар кеуде тұсына, қолдар мен аяқтарға орнатылады. Бұл электродтар жүректің электрлік импульстерін сызықтық график түрінде қағазға немесе экранға шығарады. Жүрек ырғағының бұзылуы, жүректің жиі соғуы (жүрек қағысы), демікпе және тамыр соғысының жиілеуі сияқты көптеген жағдайларда ЭКГ-ға жүгінеді.

Эхокардиография (ЭхоКГ)

ЭхоКГ — ультрадыбыстық жиіліктердің (УДЗ) көмегімен жүректі экраннан көруге мүмкіндік беретін диагностикалық әдіс. Дыбыс толқындары арқылы алынған кескіндердің арқасында жүрек клапандары (қақпақшалары), жүрек қабырғалары мен тамырлары егжей-тегжейлі зерттеледі. Түрлі-түсті Доплер сияқты технологиялармен сүйемелденеді. Процедура ауырсынусыз, шамамен 30 минутқа созылады. Сәулеленуі (радиациясы) жоқ ЭхоКГ емделуші үшін өте жайлы әрі қауіпсіз.

Эйфор тесті (Treadmill Test)

Эйфор тесті — жүректің физикалық белсенділікке қалай жауап беретінін өлшейтін сынама. Емделуші «тредмил» деп аталатын жүгіру жолында жүріп немесе жүгіріп бара жатқанда, оның ЭКГ көрсеткіштері мен қан қысымы үздіксіз бақыланады. Эйфор тестінің мақсаты — адам тыныштық күйде болғанда байқалмайтын, бірақ физикалық жүктеме (стресс) кезінде ғана білінетін жүрек проблемаларын анықтау.

Кардиологиялық Чек-ап қандай талдауларды талап етеді?

Кардиологиялық Чек-ап бағдарламасы аясында гемограмма, ТТЛП (LDL), ТЖЛП (HDL), жалпы холестерин, триглицеридтер, аш қарындағы глюкоза, натрий, калий, АСТ және несепнәр сияқты қан көрсеткіштері бағаланады. Жасалған қан талдаулары электрокардиография және аппараттық тестілермен бірге сараланғанда, жүрек ауруларының қауіп-қатерін толыққанды бағалауға мүмкіндік туады. Жиі қолданылатын зертханалық тестілер:

Гемограмма (Қанның жалпы талдауы)

Гемограмма тесті қандағы эритроциттер (қызыл қан түйіршіктері), лейкоциттер (ақ қан түйіршіктері), тромбоциттер, моноциттер, эозинофилдер мен гемоглобин сияқты жасушалық компоненттерді бағалайды. Осы арқылы жүрек жұмысына кері әсер ететін анемия (қан аздық), инфекция және қабыну сияқты аурулар анықталады.

Калий

Калий — маңызды электролит, ол жүрек бұлшықетінің импульс өткізгіштігі үшін өте қажет. Қандағы калий деңгейінің тым төмен немесе жоғары болуы ауыр аритмияға (жүрек ырғағының бұзылуына) әкеп соғуы мүмкін.

Натрий

Натрий талдауы арқылы қандағы натрий мөлшері өлшенеді. Натрий деңгейінің жоғары болуы — гипертонияның (қан қысымы жоғарылауының) басты себептерінің бірі. Ал натрийдің төмен деңгейі жүрек жеткіліксіздігі сияқты жағдайларда байқалуы мүмкін.

Несепнәр (BUN – Blood Urea Nitrogen)

Несепнәр (мочевина) — ағзадағы ақуыздың (протеиннің) ыдырауынан пайда болатын қалдық зат, ол әсіресе бүйрек қызметін бағалау үшін өте маңызды. Гипертония және жүрек жеткіліксіздігі сияқты жүрек-қан тамырлары ауруларында бүйрек жұмысы зақымдалуы мүмкін, сондықтан несепнәр деңгейі міндетті түрде тексеріледі.

Триглицеридтер

Триглицерид — ағзаға энергия беретін майдың бір түрі және ол адамның тамақтану әдеттерімен тікелей байланысты. Триглицерид деңгейінің жоғары болуы жүрек қан тамырларының бітелу қаупін тудырады.

Жалпы холестерин

Жалпы холестерин — қандағы холестериннің барлық түрлерінің (ТТЛП, ТЖЛП, ӨТТЛП) қосындысы. Жалпы холестерин 200 мг/dL-ден төмен болса — қалыпты, 200-239 mg/dL аралығы — шекаралық деңгей, ал 240 mg/dL және одан жоғары болса — жоғары болып есептеледі.

ТТЛП (Тығыздығы төмен липопротеидтер / LDL)

Халық арасында «жаман холестерин» деп аталатын ТТЛП — липопротеид түрі. ТТЛП деңгейінің жоғары болуы жүректің ишемиялық ауруы, инсульт және шеткі тамыр ауруларының дамуына әкелетін негізгі қауіп факторы болып табылады.

ТЖЛП (Тығыздығы жоғары липопротеидтер / HDL)

Халық арасында «жақсы холестерин» деп аталатын ТЖЛП — қандағы артық холестеринді (жаман холестеринді) тамырлардан бауырға қарай тасымалдап, тазартатын липопротеид.

Аш қарындағы глюкоза (Қандағы қант)

Аш қарындағы глюкоза деңгейі адамда қант диабеті қаупінің бар-жоғын анықтау үшін өте маңызды. Қандағы глюкоза мөлшері шамамен 8-10 сағаттық аштықтан кейін өлшенеді. Аш қарындағы глюкоза 70-100 mg/dL аралығында болса — қалыпты, 100-125 mg/dL аралығында болса — жоғары деп саналады.

ТТГ (Тиреотропты гормон / TSH)

ТТГ талдауы арқылы қалқанша безінің жұмысын реттейтін тиреотропты гормонның деңгейі анықталады. ТТГ деңгейі 0,4 mU/L-ден төмен болса — төмен, 3.90 mU/L-ден жоғары болса — жоғары болып есептеледі. Қалқанша безі қызметінің бұзылуы жүрек ырғағына, қан қысымына және зат алмасу жылдамдығына тікелей әсер етеді.

АСТ (Аспартатаминотрансфераза)

АСТ — бұл ең алдымен бауыр мен жүректе, сондай-ақ басқа да ағзаларда кездесетін фермент. АСТ тесті арқылы бауырдың немесе бұлшықет тіндерінің зақымдануы бақыланады.

Кардиологиялық Чек-ап — бұл жүрек-қан тамырларының саулығын сақтауға және ауруларды ерте анықтауға мүмкіндік беретін тұтас бір кешенді бағалау үрдісі. Әсіресе қауіп-қатер тобындағы адамдар мен белгілі бір мамандық иелерінің тұрақты түрде кардиологиялық бақылаудан өтіп тұруы ықтимал асқынулардың алдын алу үшін өте маңызды. Сіз де дені сау, ұзақ өмір сүру үшін жүрегіңізге күтім жасауды кейінге қалдырмаңыз.