Амилоидты ПЭТ-КТ

Амилоидты ПЭТ-КТ дегеніміз не?

Амилоидты ПЭТ-КТ — Альцгеймер ауруын диагностикалауда қолданылатын ядролық медициналық бейнелеу әдісі. Ол мидағы бета-амилоидты түйіндердің (бляшкалардың) бар-жоғын және олардың таралуын анықтайды. Бета-амилоидты түйіндер — Альцгеймер ауруының көрсеткіші болып табылатын ақуыз жиынтығы. Амилоидты ПЭТ-КТ зерттеуінде бета-амилоидты түйіндерге жабысатын арнайы радиоактивті маркерлік зат науқастың көктамырына енгізіледі, содан кейін мидағы осы зат жиналған түйіндер бейнеленеді.

Амилоидты ПЭТ-КТ арқылы классикалық МРТ немесе КТ-мен анықтау мүмкін емес микро бета-амилоид шөгінділерін анықтап, ерте диагностиканы қамтамасыз етуге болады. Зерттеу нәтижесі «оң» немесе «теріс» деп есептелінеді.

Амилоидты ПЭТ-КТ не үшін жасалады?

Амилоидты ПЭТ-КТ-ның негізгі мақсаты — мидағы бета-амилоидты түйіндерді анықтау, себебі бұл түйіндер Альцгеймер ауруының белгісі болып табылады. Амилоидты ПЭТ-КТ келесі жағдайларды анықтау үшін жүргізіледі:

• Альцгеймер немесе деменция диагнозын қою
• Тұрақты немесе үдемелі, себебі белгісіз жеңіл когнитивті бұзылыстарды диагностикалау
• Альцгеймер ауруы диагнозы қойылған, бірақ күтпеген белгілері немесе қатар жүретін медициналық мәселелері бар науқастардың жағдайын бағалау
• Симптомдары байқалмайтын немесе белгілері клиникалық тексерумен расталмаған науқастарды зерттеу
• Альцгеймер ауруының қаупін білу
• Отбасында деменция тарихы бар немесе ApoE гені табылған науқастар үшін ерте диагностика қажеттілігі

Амилоидты ПЭТ-КТ қалай жасалады?

милоидты ПЭТ-КТ — инвазивті емес әдіс және әдетте келесі кезеңдерден тұрады:

• Процедура алдында науқастың көктамырына бета-амилоид ақуызына байланысатын радиоактивті индикатор енгізіледі.
• Заттың қан айналымына таралуы үшін орташа есеппен 1 сағат күту керек.
• Күту уақытынан кейін науқас ПЭТ-КТ аппаратына шалқасынан жатқызылып, басы бекітіледі.
• ПЭТ сканері радиоактивті индикатордан бөлінетін сәулеленуді қабылдап, мидың кескіндерін жасайды.
• Амилоидты ПЭТ-КТ түсірілімі орташа есеппен 15-20 минутқа созылады.
• Процедура кезінде ауырсыну сезілмейді.
• Түсіру кезінде науқас қозғалмай жатуы керек.
• Амилоидты түйіндердің алынған кескіндерін ядролық медицина маманы мен радиолог бағалайды.
• Процедурадан кейін науқас күнделікті өміріне бірден орала алады.

Амилоидты ПЭТ-КТ қай науқастарға жасалады?

Амилоидты ПЭТ-КТ әрбір науқасқа қолданыла бермейді, ол белгілі бір топтарға тағайындалады. Әсіресе, себебі түсініксіз когнитивті төмендеуі бар науқастарға жасалады. Альцгеймерге тән емес немесе атипті өтетін деменция жағдайларында диагноз қоюға көмектеседі. Сонымен қатар, клиникалық бағалау, нейропсихологиялық тесттер мен МРТ нәтижелері бір-біріне қайшы келген жағдайларда таңдалады. Тексеруге сәйкес келетін науқастар:

• Есте сақтау қабілетінің жоғалуы немесе когнитивті нашарлау белгілері бар адамдар
• Магнитті-резонанстық томография (МРТ) немесе клиникалық тексеру арқылы нақты диагноз ала алмаған науқастар
• Диагноз қою мен емдеуді жоспарлауда нақтылықты қажет ететін науқастар

Амилоидты ПЭТ-КТ нәтижелері қалай түсіндіріледі?

Нәтижелер «оң» немесе «теріс» деп бағаланады. Егер нәтиже оң болса, бұл мида бета-амилоидтың айтарлықтай деңгейде жиналғанын білдіреді. Егер нәтиже теріс болса, бұл мида бета-амилоидтың маңызды мөлшері жоқ екенін көрсетеді. Теріс нәтиже кезінде Альцгеймер ауруының ықтималдығы жоққа шығарылады.

Амилоидты ПЭТ-КТ артықшылықтары қандай?

Түсірілімнің артықшылықтары мынадай:

• Альцгеймер мен деменция түрлерін ерте әрі дәл диагностикалауға мүмкіндік береді.
• Қате диагноз қою қаупін азайтады, бұл артық емдеу шараларының алдын алады.
• Жекелендірілген емдеу әдістерін жоспарлауды жеңілдетеді.
• Дәрігер үшін ауру туралы неғұрлым нақты ақпарат көзі болып табылады.

Амилоидты ПЭТ-КТ туралы жиі қойылатын сұрақтар

Амилоидты ПЭТ-КТ алдында дайындық қажет пе?

Арнайы дайындық қажет емес, бірақ жеңіл ашық қарынмен келу сұралуы мүмкін. Процедурадан кейін науқас үйреншікті өміріне орала алады. Зерттеу күні ыңғайлы киім киген жөн және металл әшекейлерді шешу талап етіледі. Клаустрофобиясы бар науқастар алдын ала ескертуі тиіс, қажет болса, жеңіл седация берілуі мүмкін.

Амилоидты ПЭТ-КТ процедурасында дәрі қалай беріледі?

Қолданылатын дәрі радиоактивті индикатор (трейсер) деп аталады және әдетте қолдағы көктамыр арқылы енгізіледі.

Амилоидты ПЭТ-КТ зиян ба?

Бұл әдіс жалпы алғанда қауіпсіз деп саналады. Процедура кезінде иондаушы сәулеленудің төмен дозасы қабылданады, бірақ бұл мөлшер қарапайым КТ әдістерімен деңгейлес.

Амилоидты ПЭТ-КТ бағасы қанша?

Бағасы ауруханаға, дәрігерге, қолданылатын радиоактивті индикаторға және сақтандыру жағдайына байланысты өзгеріп отырады.

Centiloid (Центилоид) шкаласы дегеніміз не?

Centiloid шкаласы — бұл ПЭТ кезінде анықталған мидағы амилоидты жүктемені білдіретін өлшем жүйесі. Шкала 0-ден 100-ге дейін барады. 100 мәні Альцгеймер ауруына тән жоғары амилоидты жүктемені, ал 0 мәні жас және сау адамдардағы амилоид деңгейін білдіреді.