Акупунктура — денедегі стратегиялық маңызы бар нүктелерге өте жіңішке, стерильді инелерді енгізуге негізделген дәстүрлі әрі қосымша медицина әдісі. Ежелгі Қытай медицинасынан бастау алатын бұл терапия дененің қуат ағынын (Ци) теңгеріп, жүйке жүйесін тітіркендіру арқылы ағзаның өздігінен сауығу механизмдерін іске қосады.
Заманауи медицинада акупунктура дәнекер ткандерді, бұлшықеттер мен жүйкелерді белсендіріп, дененің табиғи ауырсынуды басатын заты — эндорфиндердің бөлінуін қ стимулирлейтін нейромодуляциялық әдіс ретінде танылған. Бүгінгі таңда ол созылмалы аурулар мен күйзелісті (стресті) емдеуде, сондай-ақ кешенді терапия хаттамаларының сенімді қолдаушы бөлігі ретінде кеңінен қолданылады.
Акупунктура деген не?
Акупунктура атауы латынның "acus" (ине) және "puncture" (шану, енгізу) сөздерінен шыққан. Ол ағзадағы биоактивті нүктелерді тітіркендіру принципімен жұмыс істейді. Дәстүрлі көзқарас бойынша, бұл әдіс денедегі меридиандардағы бұғаттарды жойып, энергия балансын калпына келтіреді.
Бұл әдістің тиімділігін Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) көптеген аурулар бойынша ресми түрде мойындаған. Бүгінде оны заманауи ауруханаларда білікті дәрігерлер жүргізеді. Акупунктураның басты мақсаты — ауру белгілерін уақытша басу емес, ағзаның гомеостаз, яғни ішкі тепе-теңдікті өздігінен қалпына келтіруіне көмектесу.
Толық ақпарат алу үшін төмендегі форманы толтырыңыз.
Акупунктураның пайдасы мен қолданылу салалары?
Акупунктура әсіресе созылмалы қабыну процесстері мен функционалдық бұзылыстарда ағзаға үлкен қолдау көрсетеді. Жүйке жүйесіне реттеуші әсер етуінің арқасында ол физикалық та, эмоционалдық та сауығуға септігін тигізеді.
Акупунктураның негізгі қолданылу салалары:
- Созылмалы ауырсынуды басу: Бел, мойын, тізе және иық ауырсынуларын жеңілдетеді.
- Мигрень және бас аурулары: Ауру ұстамаларының жиілігі мен қарқынын азайтады.
- Психологиялық қолдау: Мазасыздану (анксиете), ұйқысыздық және жеңіл депрессия кезінде тыныштандырады.
- Ас қорыту жүйесін реттеу: Тітіркенген ішек синдромы (ТІС) мен гастрит сияқты функционалды бұзылыстарда қолданылады.
- Аллергиялық реакциялар: Маусымдық аллергия кезінде иммунитетті теңгеріп, симптоматиканы азайтады.
- Тәуелділікті емдеу: Темекі тастау процесіндегі организмнің «зауқы соқпау» синдромын басуға көмектеседі.
Акупунктура процедурасы қалай өтеді?
"Акупунктура емдеу курсы пациенттің жалпы денсаулық жағдайы мен шағымдары талдаудан өткеннен кейін, жеке жоспар бойынша жүргізіледі. Процедурада қолданылатын инелер әдеттегі шприц инелерінен әлдеқайда жіңішке әрі иілгіш келеді, соның арқасында ем шарасы ауырсынусыз өтеді.
Процесс мынадай кезеңдерден тұрады:
- Нүктелерді анықтау: Пациенттің шағымына қарай денедегі, құлақтағы немесе бастағы қажетті нүктелер таңдалады.
- Ине салу: Стерильді, бір реттік инелер белгіленген тереңдікке дейін ақырын енгізіледі.
- Күту уақыты: Инелер денеде орташа есеппен 20–30 минут болады. Бұл уақытта пациент демалып жатады.
- Стимуляция (ынталандыру): Кейбір жағдайларда тиімділікті арттыру үшін инелерге жеңіл ток беруі (электро-акупунктура) немесе жылумен әсер етуі (моксотерапия) мүмкін.
Акупунктураны қай бөлім дәрігерлері жүргізеді?
Акупунктура сияқты ем түрлерін тек осы сала бойынша арнайы сертификатталған білікті медицина дәрігерлері (дәрігер-акупунктурист) ғана жүргізуге құқылы. Әдетте бұл қызметтер Дәстүрлі және қосымша медицина орталықтарында немесе профильді мамандардың (реабилитологтар, физиотерапевтер, неврологтар) қарамағында ұсынылады.
Ең әуелі нақты диагноз қойдыру үшін тиісті басты дәрігерге көрсініп, кейін қосымша ем ретінде акупунктураны қарастырған жөн. Инфекция қаупін болдырмау үшін процедураның санитарлық талаптарға сай, стерильді клиникалық жағдайда жасалуы аса маңызды.
Процедураға дейін және одан кейін не ескеру керек?
Максималды нәтижеге жету және жанама әсерлердің алдын алу үшін келесі ережелерді сақтау ұсынылады:
- Тамақтану: Процедураға аш қарынға немесе тым тойып баруға болмайды; жеңіл тамақтанғаннан кейін барған дұрыс.
- Киім таңдау: Нүктелерге оңай қол жеткізу үшін кең әрі ыңғайлы киім киіңіз.
- Демалыс: Сеанстан кейінгі алғашқы сағаттарда ауыр дене жүктемесінен аулақ болыңыз.
- Сұйықтық ішу: Организмнен токсиндердің шығуын тездету үшін процедурадан соң мол су ішкен жөн.
- Дәрі-дәрмектер: Егер қан суйылтатын дәрілер ішіп жүрсеңіз, бұл туралы дәрігерге алдын ала хабарлаңыз.
Жанама әсерлері бар ма және кімдерге сақ болу керек?
Тәжірибелі маманның қолында бұл әдіс өте қауіпсіз. Дегенмен, кез келген медициналық шара сияқты, кейде уақытша жеңіл әсерлер болуы мүмкін:
- Ине кірген жерде кішкене көгеру, сыздау немесе аздаған шаршау сезілуі мүмкін.
- Қан суйылтатын дәрі қабылдайтын немесе қан ұюы нашар адамдарда қанталау қаупі жоғары.
- Жүктілік кезінде міндетті түрде дәрігерге ескерту қажет, себебі кейбір нүктелер жатыр жиырылуын тудыруы мүмкін.
- Кардиостимуляторы (жүрек стимуляторы) бар пациенттерге электро-акупунктура жасауда сақ болу керек.
Жиі қойылатын сұрақтар
Акупунктура инелері ауырта ма?
Акупунктура инелері шаш талшығындай өте жіңішке. Созған кезде тек маса шаққандай жеңіл шаншу немесе уылдау сезіледі, процедура негізінен ауырсынусыз өтеді.
Қанша сеанс алу керек?
Курс ұзақтығы диагнозға байланысты, бірақ әдетте аптасына 1–2 реттен, жалпы 8–10 сеанс аралығында тағайындалады.
Акупунктура арқылы арықтауға бола ма?
Акупунктура майды тікелей ерітпейді. Бірақ ол тәбетті реттеп, зат алмасуды (метаболизмді) жылдамдатады және диета кезіндегі күйзелісті (стресті) азайтып, арықтау процесін жеңілдетеді.
Әсері қашан біліне бастайды?
Кейбір өткір ауырсынуларда алғашқы сеанстан-ақ жеңілдік сезіледі. Ал созылмалы ауруларда айтарлықтай нәтиже көбіне 3-ші немесе 4-ші сеанстан кейін байқалады.
Балаларға жасауға бола ма?
Иә, балаларға инесіз әдістерді (лазерлік акупунктура, акупрессура) немесе маман бақылауымен өте жіңішке инелерді қолдануға болады.
Акупунктура толық айықтыра ма?
Акупунктура денеге өзін-өзі емдеуге серпін береді. Дұрыс өмір салтымен ұштастырғанда, ол ұзақ мерзімді әрі туындаған мәселені толық шешетін нәтиже бере алады.
Инелер бір реттік пе?
Иә, кез келген инфекция қаупін толық жою үшін әр пациентке тек стерильді, бір реттік баспайтын болат инелер пайдаланылады.
Акупунктураның ғылыми дәлелі бар ма?
Иә, акупунктураның жүйке жүйесіне әсері, нейромедиаторлардың бөлінуі мен қан айналымын реттеуі бойынша мыңдаған халықаралық ғылыми зерттеулер бар.
