Қарапайым тілмен айтқанда, семіздік денедегі май тіндерінің жалпы денсаулықты нашарлататын ұлғаюы ретінде анықталады. Семіздік халық арасында косметикалық проблема ретінде қабылданса да, бұл шын мәнінде денсаулықтың күрделі мәселесі. Дұрыс емес тамақтану әдеттері, генетикалық бұзылулар, аз қозғалысты өмір, шамадан тыс тамақтану және гормоналды факторлар семіздікке себеп болуы мүмкін. Сонымен қатар, семіздік жүрек аурулары, қант диабеті, жыныстық дисфункция, тірек-қимыл аппаратының аурулары және ұйқы апноэ сияқты дертке шалдықтырады.
Семіздік дегеніміз не?
Семіздік- бұл ағзадағы май тінінің шамадан тыс көп болуы нәтижесінде, денсаулыққа зиян келтіретін күрделі дерт. Дене салмағының индексі (BMI) - бой мен салмаққа негізделген есеп ,семіздікті есептеу үшін қолданылады: Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы 30 жастан асқан адамдар семіздікке, 40 жастан асқан адамдар патологиялық семіздікке, ал 50 жастан асқан адамдар артық салмаққа ие деп санайды. Жеке семіздік хирургиясы- семіздікпен ауыратын науқастар үшін, жекелендірілген емдеу әдістерімен ыңғайлы емдеуге болады.
Жетілдірілген технологиямен және сарапшы академиялық қызметкерлермен,пациентке ең қолайлы емдеу жоспары ұсынылады. Емдеудің жеке нұсқалары науқастың жынысын, жасын, медициналық нәтижелерін және науқаста семіздікке байланысты қандай да бір аурулары бар-жоғын ескере отырып анықталады.
Семіздік қандай ауруларды тудырады?
Семіздік - дене жүйелеріне (эндокриндік жүйе, жүрек-тамыр жүйесі, тыныс алу жүйесі, асқазан-ішек жүйесі, тері, несеп-жыныс жүйесі, тірек-қимыл жүйесі) психоәлеуметтік жағдайға теріс әсер етумен қатар, сперматозоидтардың сапасына әсер ету арқылы бедеулікке дейін көптеген денсаулық проблемаларын тудырады. Әйелдердегі поликистоздық аналық без синдромы семіздікпен жиі байланысты.
Арық ерлер мен әйелдерге қарағанда, семіздікпен ауыратын науқастарда гипертония 6есе жиі кездеседі. Семіздіктен кейінгі гипертония, әсіресе бел өлшемі әйелдерде 80 см-ден, ал ерлерде 94 см-ден жоғары болғанда.
Семіздік бір мезгілде жүрек аурулары, қант диабеті және жоғары холестерин қаупін арттыру арқылы, гипертонияның дамуына қажетті ортаны дайындайды.
Семіздік (бариатриялық) хирургия дегеніміз не?
Семіздік хирургиясы ауру семіздікті жою үшін орындалатын барлық хирургиялық араласуларға берілген атау және медицинада «бариатриялық хирургия» деп аталады. Бариатриялық хирургия қазіргі уақытта ауыр семіздікпен ауыратын науқастарда салмақ жоғалтуды сақтаудың ең тиімді әдісі болып табылады. Науқас диета, физикалық жаттығулар, мінез-құлықты өзгерту және дәрі-дәрмекпен күтілетін салмақты жоғалта алмаған кезде бариатриялық хирургия әрекет етеді.
Бариатриялық хирургияны осы аурудан құтылу үшін, дамыған семіздіктен арылу үшін күресетін науқастарға ұсынылатын мүмкіндік деп санауға болады. Бариатриялық хирургияның ең маңызды мақсаттары - арылмайтын салмақ жоғалтуға, өмір сүру сапасын жақсартуға, асқыну деңгейін төмендетуге, үнемділікке және төмен өлімге қол жеткізу болып табылады. Осы мақсаттарға жету үшін бариатриялық хирургия тобы пациенттің тамақтану әдеттерін, тамақтану және клиникалық күйін өте жақсы бағалауы, тамақтану мінез-құлқының бұзылуын анықтау үшін психологиялық бағалау жүргізуі және пациентті өмір бойы диетологпен бірге командамен қадағалауы керек. Семіздік хирургиясында қандай әдістер қолданылады?
Шектеу әдістері
Ол асқазанның көлемін немесе сыйымдылығын азайтады және осылайша ерте қанықтыруға мүмкіндік беру арқылы, калорияны тұтынуды шектейді. Оларға лапароскопиялық реттелетін асқазан жолақтары (LAGB), тік жолақты гастропластика (VBG), лапароскопиялық жең гастрэктомиясы (жеңдік гастрэктомия=LSG) және асқазан баллоны кіреді.
Жеңдік гастроэктомия
Бұл семіздікпен қоса жүретін тізе және жүрек ауруы сияқты бар адамдарда немесе дене салмағының индексі 40 және одан жоғары науқастарда, ешқандай ауруы болмаса да, қолданылатын семіздіктің хирургиялық емдеу әдісі. Негізінде, операция кезінде асқазан көлемінің 85%- әртүрлі медициналық құралдармен жойылады және асқазан түтікшеленеді . Операцияның негізгі мақсаты - асқазан қабылдай алатын тағамның көлемін шектеу. Асқазанның жеңінің операциясы ғана - салмақ жоғалту жалғыз әдісі емес. Операциядан кейінгі кезеңде пациенттер мүмкіндігінше жаңа диеталық бағдарлама мен жаттығу бағдарламасын ұстануы керек. Егер пациенттер диета мен жаттығу бағдарламасын ұстанса, бір жыл ішінде олар артық салмақтың 65% - 80%-нан арылуы мүмкін.
Асқазан шары
Асқазанға арналған баллон - артық салмағы бар науқастар үшін хирургиялық емес салмақ жоғалту әдісі. Бұл әдіс асқазанға эндоскопиялық жолмен жіберілген шарды, әртүрлі арнайы сұйықтықтармен үрлеу арқылы асқазанның белгілі бір көлеміне жетуге мүмкіндік береді .Осылайша, жеткілікті қанықтыру сезіміне жетіп , пациенттің артық тағамды қабылдауы шектеледі. Асқазан баллоны процедурасы бар науқастар - асқазан баллонының әсерімен ғана салмақ жоғалта алмайды. Басқа процедуралар сияқты, емделушілер тиісті диета мен жаттығу бағдарламасын ұстануы керек.
Асқазанға арналған баллон процедурасы анестезиологтың бақылауымен эндоскопиялық бөлімшеде седативті түрде орындалады. Процедура кезінде пациенттер ештеңе сезбейді. Процедурадан кейін, науқас дәрігердің бақылауымен 3-4 сағаттан кейін шығарылады.
Сіңіруді нашарлататын әдістер
Олар қоректік заттардың ағынын азайту және сіңірілетін жерді айналып өту арқылы калорияларды тұтынуды азайтады. Бұл билиопанкреатикалық диверсия (BPD) және шунттау.
Біріктірілген әдістер
Бұл тамақ қабылдауды шектейтін және артық сіңуін азайтатын әдістер. Бұл асқазанды айналып өту (RYGB) және он екі елі ішекті ауыстыру (DS). Операциядан басқа семіздікпен күресуде эндоскопиялық әдістермен жақсы нәтижеге қол жеткізуге болады. Хирургиялық әдістердің қауіп-қатеріне алаңдайтын пациенттер асқазанға арналған баллонды және эндоскопиялық асқазан жеңін қолдануды таңдайды.
Асқазанды айналып өту
Семіздік хирургиясында қолданылатын көптеген әдістер бар. Асқазанды айналып өту операциясы осы әдістердің ішінде ең кең таралған. Ол семіздікке байланысты ауруларды емдеуде қолданылады. Ең қолайлы және қолданылатын аурулардың бірі - 2 типті қант диабеті.
Асқазанды айналып өту операциясы – тамақтануды шектейтін және оның артық сіңуіне жол бермейтін әдіс. Операциядан кейін науқастың асқазанының көлемі кішірейетіндіктен, тамақтануға деген құштарлығы да төмендейді. Осылайша, пациент салмағын жеңілдетеді.